VKİ nedir?
Vücut kitle indeksi (VKİ ya da BMI), kilonun boya oranını tek bir sayıya indirgeyen basit bir tarama ölçütüdür. 19. yüzyılda istatistikçi Adolphe Quetelet tarafından tanımlanmış, günümüzde Dünya Sağlık Örgütü’nün kilo sınıflandırmasında kullanılmaktadır. Amacı bireysel teşhis koymak değil, nüfus düzeyinde ve bireysel takipte hızlı bir gösterge sunmaktır.
VKİ = Kilo (kg) ÷ Boy (m)²
DSÖ sınıflandırma tablosu
| VKİ değeri | Sınıflandırma |
|---|---|
| 18,5’ten düşük | Zayıf |
| 18,5 – 24,9 | Normal kilolu |
| 25,0 – 29,9 | Fazla kilolu |
| 30,0 – 34,9 | Obezite (I. derece) |
| 35,0 – 39,9 | Obezite (II. derece) |
| 40,0 ve üzeri | Aşırı obezite (III. derece) |
VKİ’nin sınırları
VKİ tek başına vücut kompozisyonunu anlatmaz. Aynı VKİ değerine sahip iki kişiden biri yüksek kas kütlesine, diğeri yüksek yağ oranına sahip olabilir. Ölçütün zayıf kaldığı başlıca durumlar:
- Sporcular: Kas ağırlığı yüksek olduğu için "fazla kilolu" görünebilirler.
- İleri yaş: Kas kaybı (sarkopeni) nedeniyle yağ oranı yüksek olsa da VKİ normal çıkabilir.
- Çocuklar ve ergenler: Yaşa ve cinsiyete özgü persentil eğrileri kullanılmalıdır.
- Gebelik ve emzirme: Bu dönemlerde VKİ sınıflandırması geçerli değildir.
- Boy uçları: Çok kısa veya çok uzun boylarda formül sistematik sapma gösterir.
Tamamlayıcı ölçümler
Daha iyi bir tablo için VKİ’yi tek başına değil, şu ölçümlerle birlikte değerlendirin:
- Bel çevresi: Karın bölgesi yağlanmasının doğrudan göstergesi.
- Bel/kalça oranı: Yağ dağılımının biçimini gösterir.
- Bel/boy oranı: 0,5’in altında olması genel olarak hedeflenir.
- Vücut yağ yüzdesi: Biyoelektrik empedans veya kaliper ile ölçülür.
Bu sayfa tıbbi tavsiye içermez ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Kilo, beslenme veya metabolik sağlığınıza ilişkin kararları bir sağlık profesyoneliyle birlikte alın.