Bordrodaki kesintiler
Bir çalışanın brüt ücreti ile eline geçen para arasındaki fark dört kesinti kaleminden oluşur. Bunları bilmek, bordronuzda bir hata olup olmadığını anlamanın en pratik yoludur.
- SGK primi işçi payı (%14): Prime esas kazanç üzerinden kesilir. Emeklilik, sağlık ve iş kazası sigortalarını finanse eder.
- İşsizlik sigortası işçi payı (%1): İşsiz kalmanız hâlinde ödenecek ödenek için ayrılır.
- Gelir vergisi: Brütten SGK ve işsizlik payı düşüldükten sonra kalan tutar "vergi matrahı"dır. Bu matrah yıl boyunca birikir (kümülatif) ve dilim atladıkça oran yükselir.
- Damga vergisi (binde 7.59): Doğrudan brüt ücret üzerinden hesaplanır.
Gelir vergisi dilimleri
Ücret gelirlerinde artan oranlı tarife uygulanır. Kümülatif vergi matrahınız aşağıdaki sınırları aştıkça, yalnızca aşan kısım bir üst orandan vergilendirilir.
| Kümülatif matrah | Oran |
|---|---|
| 0 – 158.000 TL | %15 |
| 158.000 – 330.000 TL | %20 |
| 330.000 – 1.200.000 TL | %27 |
| 1.200.000 – 4.300.000 TL | %35 |
| 4.300.000 TL üzeri | %40 |
Adım adım örnek hesap
Aylık 50.000 TL brüt ücretli, yılın Ocak ayında çalışan bir personel için:
- SGK işçi payı: 50.000 × 0,14 = 7.000 TL
- İşsizlik işçi payı: 50.000 × 0,01 = 500 TL
- Gelir vergisi matrahı: 50.000 − 7.500 = 42.500 TL
- Gelir vergisi (%15 dilimi): 42.500 × 0,15 = 6.375 TL
- Asgari ücret istisnası düşülür, kalan tutar tahakkuk eder
- Damga vergisi: brüt × 0,00759 (asgari ücret istisnası düşülerek)
Kalan tutar net maaştır. Yıl ilerledikçe 4. adımdaki oran değişeceği için net maaş sabit kalmaz; hesaplayıcıdaki 12 aylık tablo bu değişimi ay ay gösterir.
İşverene toplam maliyet
Çalışanın maliyeti, brüt ücretin üzerine işveren SGK payı (%20,75; teşvik uygulanırsa %15,75) ve işveren işsizlik payı (%2) eklenerek bulunur. Bu nedenle 50.000 TL brüt ücretli bir çalışan işverene yaklaşık 61.000 TL’ye mal olur. İşe alım bütçesi planlarken brüt değil, bu toplam maliyet rakamı esas alınmalıdır.
Hesaplamalar 2026 yılı için tanımlı parametrelerle yapılır. Vergi dilimleri, asgari ücret ve prim tavanı yıl içinde değişebilir; bordronuzda bağlayıcı olan işvereninizin SGK’ya bildirdiği resmî tahakkuktur.